حق تقدم سهام چیست؟ و نحوه استفاده از حق تقدم

حق تقدم سهام بعد از افزایش سرمایه شرکت ها رخ می دهد که در در این مطلب بطور کامل درباره این موضوع می پردازیم.

حق تقدم سهام چیست؟

در مطلب قبلی توضیح دادیم که وقتی شرکتی افزایش سرمایه می دهد، به نسبت درصد افزایش سرمایه سهامی تحت عنوان حق تقدم به سهامداران آن شرکت تعلق می گیرد. (اگر با بحث افزایش سرمایه شرکت ها آشنایی ندارید حتما مقاله افزایش سرمایه چیست را مطالعه کنید). وقتی شرکتی افزایش سرمایه می دهد، قیمت سهام شرکت کاهش اما تعدا سهام شرکت افزایش می یابد.

برای اینکه منافع سهامداران شرکت بعد از افزایش سرمایه که گفتیم قیمت سهم کاهش می یابد، حفظ گردد حق تقدم سهام به سهامداران شرکت تعلق می گیرد.

مثال :

اگر شرکتی 400 درصد افزایش سرمایه دهد و شما تعداد 1000 سهم از این شرکت را داشته باشید و قیمت هر سهم مثلا 5000 تومان(50000ریال) باشد. بعد از افزایش سرمایه شرکت قیمت سهم شما به 1800 تومان کاهش پیدا می کند و همچنین به ازای این کاهش حق تقدم سهام برای شما در نظر گرفته می شود تا هیچ ضرری متحمل نشوید.

18000ریال=1+4/(4*1000)+50000ریال=قیمت سهام پس از افزایش سرمایه

17000ریال=10000ریال-18000ریال=قیمت حق تقدم شما پس از کسر ارزش اسمی 1000ریال

به این نکته دقت داشته باشید که سهام حق تقدم فقط از طریق افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده به سهامداران تعلق می گیرد و 3 نوع دیگر افزایش سرمایه شرکت ها به شکل های متفاوت است که گفتیم می توانید در مقاله افزایش سرمایه شرکت چیست، مطالع کنید.

با حق تقدم سهام باید چیکار کرد؟

سهامدارن می توانندآنرا مثل سهام عادی شرکت بفروش برسانند یا می توانند آنرا به سهام عادی تبدیل کنند.

نحوه فروش سهام حق تقدم:

برای آن دسته از سهامدارنی که تمایل به شرکت در افزایش سرمایه ندارند، می توانند حق تقدم خود را بفروش برسانند. بعد از برگزاری مجمع شرکت، سهام حق تقدم آن شرکت برای سهامدارن لحاظ می شود که با نماد همان شرکت است با این تفاوت که حرف (ح) به آخر آن اضافه شده است. مثلا شرکت سرمایه گذاری ایران خودرو با نماد خگستر، حق تقدم آن خگسترح خواهد بود.

کمی قبل تر گفتیم که قیمت باز شدن سهام حق تقدم، 1000ریال کمتر از قیمت اصلی سهم بعد از افزایش سرمایه خواهد بود. شما می توانید حق تقدم را مانند سهام عادی از طریق کارگزاری خودتان و دیگر روش های خرید و فروش سهام بفروش برسانید. این نکته را توجه داشته باشید که دامنه نوسان حق تقدم دو برابر دامنه نوسان عادی سهام است. مثلا برای خسگتر اگر دامنه نوسان از -5 تا +5 باشد، دامنه نوسان حق تقدم از -10 تا +10 خواهد بود.

(مقاله مربوط به  انواع دامنه نوسان را حتما مطالعه بفرمایید)

تبدیل حق تقدم سهام به سهام عادی:

سهامدران می توانند با مراجعه به سایت کدال یا سایت خود شرکت از نحوه تبدیل حق تقدم  به سهام عادی باخبر شوند که معمولا به این صورت است که سهامدران باید به ازای هر یک سهم حق تقدم 1000ریال بدلیل ارزش اسمی سهام به شماره حساب تعیین شده از جانب شرکت بپردازند و فرم و مشخصاتی که لازم دارد را برای شرکت ایمیل نمایند. تبدیل آن معمولا 3 تا 6 ماه زمان خواهد برد.

برای تبدیل حق تقدم سهام یا فروش آن چه مدت زمان داریم؟

حق تقدم فقط در طی بازه ای قابلیت خرید و فروش در بورس را دارد. معمولا این بازه زمانی 2 ماه در نظر گرفته شده است. در طی مدت 2 ماه می توانید آنرا خرید و فروش نمایید و برای همه سهامدارن بورس قابلیت خرید و فروش آن در این مدت زمان فراهم خواهد بود و اگر کسی تمایل داشته باشد سهام آنرا به سهام عادی تبدیل کند می تواند این کار را تا پایان این مهلت 2 ماهه انجام دهد.

اگر سهام حق تقدم را بفروش نرسانیم یا به سهام عادی تبدیل نکنم، چه اتفاقی می افتد؟

اگر سهامداران، آنرا به فروش نرسانند یا فرم شرکت برای تبدیل به سهام عادی را تکمیل نکنند، به این حالت به آن حق تقدم استفاده نشده گفته می شود. در این حالت شرکت مورد نظر حق تقدم سهام شما را از طریق حراج بفروش می رساند و پس از کسر کارمزد های فروش، باقیمانده آن را به حساب سهامداران واریز می کند.

معمولا قیمت فروش سهام حق تقدم نزدیک به قیمت آخرین روزهای معامله نماد آن است؛ اما ممکن است از آن کمتر یا بیشتر نیز باشد.